Interview met Frank en Flora Martini en Yvette Schagen

 

Yvette Schagen (55 jaar) is sinds maart 2021 respijtvrijwilliger bij Frank en Flora Martini.

Frank (74 jaar) heeft vasculaire dementie en mogelijk ook Lewy Body. De diagnose is vier jaar geleden gesteld na onderzoek bij Geriant. Voor Flora (64 jaar) was het een opluchting dat er een ziekte werd benoemd, nadat zij een tijdlang veranderingen bij Frank had waargenomen die zij niet kon plaatsen; Frank geloofde eerst niet dat hij dementerend was. Ze gingen voor een second opinion naar een arts die een hersenscan maakte. Daarop was goed zichtbaar dat grote delen van de buitenste hersenen ‘weg’ waren – wat eigenlijk hoort op te lichten op de foto bleef zwart. Zo werd ook voor Frank duidelijk dat er werkelijk sprake is van vasculaire dementie.

Hij zegt er zelf niet veel last van te hebben. Het stoort hem dat hij niet op namen kan komen, verder merkt hij er weinig van. ‘Ik weet toch hoe ik ben? Zo ben ik nog steeds. Het enige is: Ik vergeet! Ik moet in een papieren agenda opschrijven wat ik moet doen. Dan weet ik het, klaar! Dan red ik me wel …’ Dat Frank de achteruitgang niet bewust ervaart, heeft als voordeel dat hij er rustig onder is. ‘Het gaat blijkbaar langs me heen,’ zegt hij.

   Een prachtig leven

Frank komt uit Amsterdam, waar hij als verkoopmanager bij autobedrijf Ford werkte. Hij was getrouwd, ging veel op reis, had een huis in Florida. Zijn vrouw overleed in 2007 aan kanker, nadat hij haar in de laatste maanden zelf verzorgd had en vervroegd stopte met werken. Twee jaar later trouwde hij opnieuw, met Flora uit Heiloo, en verkaste hiernaartoe. De eerste periode in hun huwelijk deden zij vooral leuke dingen. Ze hielden allebei van golfen en Flora regelde haar werk zo dat zij vaak en lang op vakantie konden. In zeven jaar tijd maakten zij mooie verre reizen naar Cuba, Afrika, Canada en Alaska. Ze gingen naar het huis in Florida en overwinterden in Portugal.

Frank is een praatgrage, sociaal ingestelde man, nog altijd een ‘echte Amsterdammer,’ een man met het hart op de tong en niet bang voor zijn mening uit te komen. Hij heeft een prachtig leven gehad, zegt hij zelf. ‘Ik denk nu veel aan  vroeger. Aan de tijd in Amsterdam, waar ik op de Wallen ben opgegroeid … maar mijn moeder was een nette vrouw, hoor!’

    Klik met Yvette

Zijn leven is de laatste jaren erg veranderd. Yvette had in een voorgesprek op het Trefpunt een paar dingen over Frank gehoord, die bij zijn vorm van dementie horen. ‘Bij vasculaire dementie zie je de motoriek achteruitgaan. Frank loopt moeizamer, trager. Daarbij komt dat zijn ‘startmotor’ stuk is: zijn innerlijke drive om sowieso iets te ondernemen valt weg, hij neemt geen initiatief meer. Als er niks in zijn agenda staat blijft hij rustig de hele dag in zijn stoel voor de tv zitten. Door met hem te gaan lopen, iets leuks te doen, wordt hij geactiveerd.’ Dat werkt goed omdat hij er lol in heeft en het stimuleert hem om te bewegen. Om dezelfde reden gaat hij twee keer per week naar de dagbesteding in Villa Westervenne. Yvette vertelt dat het bij de kennismaking meteen klikte: ‘Er waren een paar concrete interesses die ik herkende: Afrika-beeldjes in de gang terwijl ik ook in Zuid Afrika gereisd heb, een pot met golfballen wat ook mijn sport geweest is. Het ijs was al gebroken voordat ik de woonkamer binnenkwam waar Flora zat.’

    Een kort lontje

Elke week gaan Frank en Yvette samen aan de wandel. Ze lopen drie a vier kilometer. Meestal vanuit huis in Plan-Oost naar het Heilooërbos om af te sluiten bij Veldt met iets lekkers: voor hem een warme chocolademelk met een warm kaasbroodje, voor haar cappuccino met een vruchtenrondje. ‘Ik vind dat hij nog best goed loopt,’ zegt Yvette, ‘af en toe moet hij even zitten, geen probleem. Hij groet iedereen onderweg, hij is vrolijk. We kunnen over veel dingen leuk praten – hij is gek op Formule 1 en ik weet er ook wel wat van, over golf, over Amsterdam, van alles. Ik denk dat zijn korte termijngeheugen wat slechter wordt, hij vertelt vaker dezelfde dingen. En ik merk dat hij een korter lontje heeft dan vorig jaar …’

Yvette heeft van Flora begrepen dat Frank ook voordat hij ziek werd een man was die zich snel opwond, dat wordt nu erger. Alsof het uitvergroot wordt, op heftiger toon en in grovere taal. Yvette merkt het als ze met Frank praat over wat hij op tv heeft gehoord en gezien, dan kan hij met luide stem woest uithalen over bepaalde politici of over coronabeleid. ‘Als ik het vervelend vind omdat we buiten op straat zijn, dan maak ik een grapje of ik leid hem af door over Max Verstappen te beginnen, dat helpt meestal wel. Ik denk niet dat hij nog beseft dat het confronterend kan zijn als hij zo uit zijn slof schiet, of zelfs een beetje bedreigend kan overkomen. Die perceptie is weg, hij heeft het zelf niet door. Dat komt door zijn ziekte. Hij kan er niks aan doen.’

Ook met Flora

Yvette heeft in het afgelopen jaar een band opgebouwd met Frank. Ze heeft veel plezier in het contact en langzaamaan is er ook met Flora iets ontstaan. Tijdens gezamenlijk koffie drinken of nog even nakletsen voordat ze naar huis gaat, en af en toe met app-contact. ‘Het klikt tussen Flora en mij ook heel goed. Ik vind het mooi dat ik haar een luisterend oor en emotionele steun kan geven. Dat heeft zij als mantelzorger zeker nodig.’

NB over twee weken in Nieuwsblad Heiloo en op deze plek het verhaal van Flora

Door Leonie Zwetsloot