Oudere mensen op weg helpen

Evalyn Schoutsen (74 jaar) is al 17 jaar lang vrijwilliger Preventief Huisbezoek. Toen zij hiermee begon kregen ouderen die 75 jaar werden, een bezoek om voorlichting te bieden in het kader van zo lang en zelfstandig mogelijk in de eigen (woon)omgeving blijven functioneren. De Rijksoverheid had tot dit beleid besloten en de gemeenten voerden het op hun eigen manier uit, ook nu nog. Er waren gemeenten die de huisbezoeken door (betaalde) ambtenaren lieten doen, maar in Heiloo werd de Stichting Welzijn gevraagd dit uit te voeren. NB Cliëntondersteuners Karin en Claudia werken in dienst van de Stichting Welzijn, in het gebouw Trefpunt – in de volksmond heet het meestal ‘bij het Trefpunt’.

Mensen zijn zelfredzamer

Intussen is de leeftijd voor een preventief huisbezoek verschoven naar 80 en 85 jaar. Als iemand 80 jaar wordt, krijgt hij of zij bericht dat een preventief huisbezoek mogelijk is. Als diegene er prijs op stelt moet hij of zij zelf actief een seintje geven, strookje wel of niet terugsturen. Bij 85 jaar krijgen mensen een brief en hoeven zij niet te reageren, dan worden ze sowieso opgebeld en proberen de vrijwilligers een afspraak te maken. Evalyn begrijpt dat de leeftijd voor een preventief huisbezoek is bijgesteld: ‘In het begin waren de 75-jarigen vaak alleenstaande vrouwen, die niet overweg konden met een computer en niet gewend waren de financiële zaken zelf te regelen. In de loop van de tijd merkte je dat er een omslag kwam. Nu zie je dat mensen op die gebieden veel zelfredzamer zijn, ook de 80-plussers. Het lijkt erop dat mensen makkelijker via de digitale middelen zelf informatie zoeken en de weg weten te vinden.’

Fijn oud worden

Toch komt ze ook mensen tegen die zich nooit hebben afgevraagd welke hulp er is, er niet bij stilstonden, het niet nodig hadden. Of mensen die als oudere in Heiloo zijn komen wonen en als nieuwe inwoner het huisbezoek krijgen aangeboden. Die kan ze verrassen met haar voorlichting. Evalyn sluit de gesprekken altijd af met het overhandigen van ‘De Map’, waarin een heleboel informatie over ondersteunende diensten en mogelijkheden verzameld is. Het aanbod van cursussen en activiteiten in Het Trefpunt, verschillende mogelijkheden voor ouderenvervoer, maatjesprojecten en maaltijdbezorging, noem maar op. ‘Dan hoor ik regelmatig: “O, is dat er allemaal? Dan kan ik hier wel fijn oud worden!” Dat is leuk om te horen, dat geeft mij voldoening.’

Levenservaring

Er zijn acht vrijwilligers in de groep Preventief Huisbezoek. Aangevuld met een coördinator en begeleid door Karin van Kersbergen, komen ze elke maand bij elkaar. Afspraken maken, adressen verdelen, ervaringen uitwisselen, en ook zelf bijblijven. Als er iets in de regelgeving verandert, is het belangrijk dat ook de vrijwilligers dat weten. ‘Het is een leuke groep,’ zegt Evalyn, ‘de meesten hebben een (werk)achtergrond in de zorg of het maatschappelijk veld. Zelf heb ik in de verpleging gewerkt en ben politiek actief geweest. We zijn allemaal op een leeftijd dat je voldoende levenservaring in je rugzak hebt om oudere mensen op weg te helpen.’ Ze vindt het nog steeds leuk om dit werk te doen: ‘Ik heb altijd iets met oudere mensen gehad, al toen ik jong was. Ik heb ook altijd mensen willen verbinden, bruggetjes slaan, mensen op weg helpen – dat is mijn leven lang een belangrijke drijfveer. Ik zie dat mensen tegen dingen aan lopen die eigenlijk niet nodig zijn; bijvoorbeeld de oudere man die altijd zelf de tuin heeft bijgehouden terwijl zijn vrouw nu angstig en bezorgd toekijkt omdat hij met zijn stramme benen de ladder opklimt om de boom te snoeien, want dat heeft hij toch altijd zelf gedaan?! Er gebeuren veel ongelukken op die manier, en er zijn zoveel vrijwilligers die dat graag voor ze doen, dan kan hij met beide benen veilig op de grond tuinieren!’

Hulp vragen mag!

De bereidheid om elkaar te helpen is groot in Heiloo. Vorig jaar toen in de eerste golf alles dicht moest vanwege corona, heeft Evalyn meegewerkt aan het bellen van ongeveer 1000 ouderen die bij Stichting Welzijn bekend waren – om te vragen hoe het met ze ging, of ze voldoende hulp hadden. ‘Het beeld was eigenlijk heel positief. De meeste mensen zeiden ‘O, de buren doen dit en de kinderen doen dat; de kerk komt langs en het eten wordt voor de deur gebracht.’ Ik vond het opvallend hoeveel mensen voor elkaar klaarstaan, en dat de meeste ouderen zich zodoende goed kunnen redden.’ En gelukkig ligt er tegenwoordig minder taboe op hulp vragen als het nodig is. ‘Toen ik net begon, kwam ik soms niet verder dan de voordeur, letterlijk en figuurlijk. Misschien is het ook een beetje Noord-Hollands om niet naar buiten te komen met je mogelijke hulpvragen, om te menen dat je niemand nodig hebt. Dat is nu echt anders. Mensen zijn daar opener in en dat is een vooruitgang.’ Evalyn besluit haar huisbezoek daarom altijd met een warme aanbeveling: ‘Er is in Heiloo zoveel waar u gebruik van kunt maken, zoveel hulp die vrijwilligers graag geven. U mag er echt om vragen, en als u niet weet waar of hoe, dan kan Stichting Welzijn in Het Trefpunt u verder helpen!’

Door Leonie Zwetsloot