Interview met Peter den Nijs, vrijwilliger in financieel-administratieve zaken

Door Leonie Zwetsloot

Inloopspreekuur voor administratieve hulp – elke woensdag 15.00 – 16.00 uur in de bibliotheek Heiloo

Peter den Nijs (64 jaar) woont sinds 2014 in Heiloo en zet zich voor het Trefpunt als vrijwilliger in om mensen te helpen die vastlopen in financieel-administratieve zaken. Voorheen gebeurde dat in het wijkcentrum; sinds september is zijn inloopspreekuur verplaatst naar de bibliotheek.

Peter werkte vroeger bij Hooge Huijs Verzekeringen en bij Reaal, waar hij op de boekhouding en de crediteurenadministratie zat en later de geldstromen administreerde die de deur uitgingen. Nadat hij bij een reorganisatie werkloos raakte en tevergeefs naar een nieuwe baan solliciteerde, heeft hij vrijwilligerswerk gezocht dat aansloot bij zijn oude vak. Eerst bij Humanitas in Alkmaar, waar hij toen nog woonde, en nu hier bij het Trefpunt.

‘Meestal zijn het ouderen die mijn hulp nodig hebben en ook wel vluchtelingen, al zijn dat er niet veel in Heiloo’, zegt Peter. Dan gaat het om statushouders, die een inburgeringstraject gevolgd hebben en (een beetje) Nederlands spreken. Tijdens het spreekuur dat ik bijwoon, komt de Syrische Zayed met een probleem. Zayed is al lang ingeburgerd, spreekt Nederlands en heeft een verblijfsstatus voor onbepaalde tijd. Zijn vader is ziek en woont in Turkije. Hij heeft hem al tien jaar niet gezien. Zayed wil zijn vader gaan opzoeken, maar moet daarvoor eerst zijn reisdocument verlengen. Jammer genoeg loopt dat niet via de gemeente, zoals verlenging van een paspoort of ID-kaart; de procedure loopt voor Zayed via de IND (Immigratie en Naturalisatie Dienst). Hij is al wekenlang bezig om de IND te bellen, elke dag opnieuw, op verschillende tijdstippen. Staat aldoor in de wacht, tot hij het na twintig of dertig minuten opgeeft. De enige keer dat hij iemand te spreken kreeg, werd hij doorverwezen naar de website om daar een aanvraagformulier voor de verlenging in te vullen. Dit lukte hem niet, dus nu hoopt hij dat Peter kan helpen. Peter heeft dit niet eerder bij de hand gehad. Op de laptop zoekt hij naar de juiste werkwijze en ontdekt dat er inderdaad een online aanvraagformulier bij de IND bestaat, maar de site waarop je dat behoort in te vullen blijkt ‘niet bereikbaar’. Ook niet na meerdere pogingen. Intussen belt Zayed met zijn mobiel naar de IND en horen we via de speaker hoe de automatische stem blijft herhalen dat alle medewerkers in gesprek zijn – ‘een ogenblik geduld aub’. Hoe frustrerend om precies te doen wat er van je verwacht wordt en dan tijdenlang geen gehoor te krijgen, letterlijk en figuurlijk. En al die tijd kan Zayed geen reis naar Turkije regelen. Uiteindelijk vraagt hij aan Peter of de verlenging niet op papier per post kan worden aangevraagd? Zo vinden ze de oplossing. Het formulier wordt in de bibliotheek uitgeprint, ze vullen het samen in, Zayed zet zijn handtekening en gaat lachend de deur uit. Ook Peter is tevreden.

Bureaucratische rompslomp komt veel vaker voor. Regelingen zijn ingewikkeld en waar de gemeente vroeger zelf hulp bood, worden mensen die het niet snappen nu meteen naar het Trefpunt doorverwezen. Peter weet hoe de regelgeving werkt. Bijvoorbeeld in het kader van de Participatiewet kan hij mensen helpen om Bijzondere Bijstand aan te vragen, of een bijdrage voor openbaar vervoer of museumbezoek. Vaak wordt zijn hulp gezocht omdat mensen worden afgeschrikt doordat tegenwoordig alles online moet worden geregeld: ‘Al die nieuwe technologie geeft ouderen al bij voorbaat het idee dat het te moeilijk is. Dat is angst, ja. Natuurlijk zijn er ook mensen die het tot op hoge leeftijd zelf doen en die goed bijblijven, die hebben mij niet nodig. Maar er zijn nog altijd mensen zonder computer, of ze hebben geen DigiD, die moet je ook eerst aanvragen.’

Peter heeft het elk jaar in maart en april druk met aangiften voor inkomstenbelasting. ‘Er zijn zat mensen die dat nog nooit gedaan hebben, vooral ouderen vinden het snel ingewikkeld. Ik kan ze helpen om de aangifte goed in te vullen en daarbij geen geld te laten liggen. Ouderen hebben allerlei zorgkosten die je mag aftrekken, bijvoorbeeld van rollators, van een scootmobiel, van medicijnen en ziekenhuisopname. Nog tot vijf jaar later kun je daar aangifte van doen, en daar dus geld voor terugkrijgen!’ Peter lacht: ‘Ja, ze zijn blij met me. Vaak houden ze daarna rechtstreeks contact, dat kan – als er iets is op het vlak van financiële regelingen mogen ze me bellen.’